Diyet Uzmanı Sizinle

Sabit kilo, yemekten alınan enerji ile o enerjinin harcanması arasındaki dengeye bağlıdır. Enerji harcaması gün içinde 3 şekilde oluşur.

•Dinlenme boyunca: Bu harcanan enerjinin üçte ikisini kasteder ve genellikle vücut ısısı ve kalpteki kas tepkileri gibi vücut fonksiyonlarını sağlamak amaçlıdır.
•Yemeği sindirme amaçlı kullanılan enerji: harcanan enerjinin yüzde 10’u gibi bir oran sö;z konusudur.
•Ve son olarak fiziksel aktiviteler süresince harcanan enerjidir.

Kişinin aldığı kalori enerji tüketimini aşıyorsa vücut adipoz dokusundaki yağ hücrelerinde ekstra yağ depolamaktadır. Bu adipoz hücreleri enerji rezervleri olarak işlev gö;rmekte ve kişinin o enerjiyi nasıl kullandığına bağlı olarak büyümektedirler. Eğer kişiler enerji giriş ve çıkışını düzenli egzersizler ve yeme alışkanlıklarıyla dengeleyemezlerse kilo problemleri oluşabilir ve kilolu kişiler haline gelebilirler.

Çocuklarda Obezite
Gö;ze alınması gereken diğer bazı unsurlar olsa da yetişikinler için kullanılan yağ oranı ve benzeri durumları ö;lçme amaçlı BMI standartları kilolu ergenlerde de kullanılabilir. Ergenlikte etnik değişkenler, büyüme zamanları ve normal yağ seviyelerinin üstünde olma bu ö;lçümlerde eşitsizliklere neden olabilir.

Çocuklarda Obezitenin Nedenleri ve Risk Faktö;rleri
Doğum kaynaklı nedenler: Çocuğun kilolu olmasıyla doğum arasındaki ilişkiyi bilidiren bazı çalışma sonuçları şö;yledir:

•Düşük kiloyla dünyaya gelme ve kilo problemleri arsında bağlantı kuran bazı çalışmalar vardır. 2000′de Britanya’da yer alan bir çalışmaya gö;re bazı nedenlerden dolayı (anne rahminin küçüklüğünden dolayı gelişememe gibi) düşük kiloyla doğan çocuklarda bebeklikle 2 yaş arasında doğal bir hızlı büyüme ve kilo artışı sö;z konusu olmaktadır.
•Afro-amerikan bir çocukla yapılan çalışmada hamilelikte aşırı kilo durumunun daha sonra kilo artışında risk taşıdığı ve doğumdaki düşük kilonun sorun olmadığı sö;ylenmiştir.
•Bazı çalışmalara gö;re ise; çocuğun uzun süre ve ö;zel olarak anne sütüyle beslenmesi çocuklukta obezite riskini azaltmada yardımcı olabilir.

Sosyo-ekonomik ve Kültürel Faktö;rler: Medya odaklı kültürlerde çocuklar abartılı yemek reklâmları ve video oyunlarından oldukça fazla etkilenip, incinebilirler. Ve maalesef ne medyanın ne de eğitim sisteminin egzersiz ve sağlıklı yiyecekleri içeren yararlı alternatifleri sunacak finansal destekli programları mevcut. Kültür kaynaklı bazı problemler aşağıdaki gibidir:

•Şeker ö;nemli bir problemdir. Asitli içecekler, diğer tatlandırılmış içecekler ve meyve suları çocukluk obezitesine en büyük sebeplerdendir. 2001′de yapılan bir çalışma düzenli olarak asitli içmenin çocuklukta obezite riskini %60 oranında arttırmakta olduğunu gö;stermiştir.
•Aşırı televizyon izleme çocuklarda obezitede kritik bir rol oynar. Özellikle de kızlar ve azınlık niteliği taşıyan kesimlerin çocuklarında. Yine 2001′deki çalışmaya gö;re obezite oranının en düşük olduğu çocukların günde en fazla 1 saat televizyon izleyenler olduğu ve oranın en yüksek olduğu çocuklarınsa günde dö;rt saat veya daha fazla izleyenlerde olduğu tespit edilmiştir.
•Çalışmalar çocukların dar gelirli ailelerden gelmesi ve düşük zihinsel desteğin obezitenin gelişmesinde ö;nemli bir faktö;r olduğunu ortaya koymuştur.

Anne-baba Etkisi: Anne babada var olan obezite oldukça büyük bir risk faktö;rüdür. Fakat riskin genetik mi yoksa çevresel bir faktö;r mü olduğu bilinmemektedir.
•3 yaşındaki bir çocuğun annesi obez ise çocuk zayıf bile olsa daha sonra obez olma ihtimali %30′dur.
•Aynı şekilde, anne babada obezite problemi olması, genç çocukların yetişkinlikte obezite riskini iki katına çıkarmaktadır.
•Ancak daha ileriki yaştaki çocuklarda ve ergenlerde anne baba faktö;rü teşhis için daha düşük etken halini almaktadır.

Çocuklarda Obezite ve Kilo Sorunuyla Başa Çıkma
Çocukluk obezitesinin en iyi tedavi yö;ntemleri ilaçsız, diyeti de içeren çoklu bir disiplin yaklaşımı, davranış değiştirme ve egzersizle gerçekleşenlerdir.
•Hemen hemen her çocuğun hiç sağlıklı olmayan abur cubur alışkanlığı vardır. Aslında iki ya da üç kere ağır yemekler yemektense hafif yemekler ve sıkça yemek en sağlıklısıdır, bu tarz bir yeme alışkanlığının daha ince kalmanın yanısıra kolesterol profilini de olumlu etkilediği açıklanmıştır. Anne-babalar yüksek oranda şekerli ve ticari paketli hafif yemeklerden, soda ve tatlandırılımış içecek ve “fast food” tarzı yemeklerden kaçınmalıdırlar.

•Anne-babalar kilolu oldukları için çocuklarını eleştirmemelidirler. Bu tür durumlar çocukta sağlığa daha büyük zararlara neden olabilecek türde yeme bozukluklarına yol açabilir.

•Fiziksel etkinlikler ve diyetlere bile gerek kalmadan, televizyon izlemeyi, video oyunlarını ve biligisayar kullanımını en aza indirgemek (haftada birkaç saat gibi) oldukça yararlı olacaktır.

•Daha küçük çocuklar için trafik ışığı diyetini deneyin. Onların kalori durumuna bağlı olarak durdurma ışıklarıyla yemek düzenlenir. Örneğin; yeşil “devam et”, sarı “dikkatli ye” ve kırmızı “dur” uyarı anlamlarını taşır.

•2000 de yapılan bir çalışmada, obez çocuklarda düşük glisemik içerikli diyetler sabit yağ azaltıcı diyet türlerinden daha iyi olabileceğini bulunmuştur. Bö;yle bir diyet kan şekerini diğerlerinden daha yavaş şekilde yükselten karbonhidratlara odaklanır. Bu diyet türü zaman zaman diabette kullanılmaktadır. (Kaynak: Dö;nüşüm Konağı)

Çeviri: Şule CAN

One Response to “Obezite Nedir? Çocuklarda Obezite”