Diyet Uzmanı Sizinle

Gebelikte enerji ve besin ö;ğelerine ihtiyaç artışı ilk aylarda azdır ve gebe­lik ilerledikçe artar. Bunun için günlük diyete eklenecek besin miktarı, ilk ay­larda azdan başlanarak artırılır. Gebelikten ö;nce iyi beslenen, Bö;lüm 10-1-2′de verildiği gibi, besin gruplarından yeterli miktarda alan bir gebe kadımn günlük diyetine şunlar eklenir:
Süt ve türevleri grubu : 1 porsiyon
Et, yumurta, kuru baklagil grubu : 1/2 – 1 porsiyon Sebze ve meyve grubu:1 porsiyon
Gebeliğin ilk aylarında porsiyon miktarları biraz küçük tutularak zamanla normal miktarda artırılır. Gebelik ö;ncesinde, süt grubundan günde 2 porsiyon alınıyorsa gebeliğin ilk aylarında bu gruptan 1/2 porsiyon fazla almak yeterli olur ve gebelik ilerledikçe yapılan ek bir porsiyona çıkarılır. Gebelikte, süt, et, sebze ve meyve grubundan yeterli miktarda alınması zorunludur. Bu gruplar­dan kısıntı yapılamaz. Enerji kısıtlaması yapılması gereken durumlarda, şeker, yağ, tatlı ve tahıl ürünleri azaltılır. Besin gruplarından belirlenen miktarlara ek olarak gebelikte alınması gereken besinler de günlük diyette bu­lundurulursa, gebe kadının enerji ve besin ö;ğeleri gereksinmesi karşılanır. Gebe kadının beslenmesinde aşağıda belirtilenlere uyulması gerekir:

1. Süt ve türevleri grubundaki besinlerden süt, yoğurt ve peynir üçlüsün­den süt yeğlenmelidir. Süt grubundan günde en az iki porsiyon alınmalı, üç por­siyon almaya çalışılmalıdır. Bunun en az bir porsiyonu (bir su bardağı) süt olma­lıdır. Süt içmek istemeyenler, bunun yerine yoğurt, peynir ve sütlü tatlı almalı­dır.
2. Et, yumurta ve kuru baklagil grubundan günde alınması gereken 2 1/2, porsiyon, bu gruptaki değişik besinlerle tamamlanmalıdır. Örneğin, tümü et, tü­mü yumurta ile karşılanmamak, etlere, kuru baklagillere, bunların değişik türle­rine ve yumurtaya yer verilmelidir. Örneğin 2 1/2 porsiyonun 1 porsiyonu et tür­leri, 1 porsiyonu kuru baklagiller, 1/2 porsiyonu bir yumurta olabilir.
Günde bir ya da haftada 4-5 yumurta, her hafta bir kez karaciğer, yürek, bö;brek, dalak gibi organ etlerinden birini yemelidir.
3. Sebze ve meyve grubundan günde alınması gereken 4-5 porsiyondan en az bir porsiyonu yeşil yapraklı sebze, bir porsiyonu çiğ yenebilen bir tür ol­malıdır.
4. Gebeliğin ilk aylarında bulantı ve kusma sebebiyle normal ö;ğünlerde yeterince yemek yiyemeyenler sık ve az yemelidir. Kokulu, fazla sulu ve yağlı yemekler bulantı ve kusmayı artırabilir. Bu tür yiyecekler bir süre azaltılabilir ve alabileceği şekilde verilir. Yemekler, gö;rünüş, renk, kıvam ve lezzet yö;nüy­le iştah açıcı şekilde hazırlanmalıdır.

5. Aşırı beslenmeden kaçınmalıdır. Ayda en az bir kez tartılmalıdır. Nor­mal ağırlıkta bir kadının gebeliği şurasında ayda ortalama 1 kg. dolayında ağır­lık artışı normal sayılır. Ağırlık artışının az ya da çok olmasına gö;re diyetin ener­ji değeri azaltılmalı ya da artırılmalıdır. Zayıflamada günlük alman enerji 1500 kalorinin (6.3 MJ.) altına düşmemelidir.
6. Gebe kadında şişme (ö;dem) varsa, diyette tuz azaltılmalıdır. Yemeklere tuz az konmalıdır.
7. Gebelikte, doktora danışmadan ilâç alınmamalı; sigara, alkol kullanıl­mamalı, aşırı çay ve kahveden kaçınmalıdır. Sigara içilmesi sırasında oluşan çeşitli maddeler yanında karbonmonoksit, anne sağlığını bozduğu gibi dö;l için de zehirleyici etki gö;sterebilir. Yapılan araştırmalar, gebelik süresinde sigara içen kadınların bebekleri arasında doğum ağırlığı düşük olan bebek oranının, sigara içmeyen kadınların bebeklerine gö;re yüksek olduğunu gö;stermiştir. Doğum ağır­lığı düşük bebekler de doğum ağırlığı normal olanlara gö;re hastalıklara daha dirençsizdir. Bu bebeklerin yaşama şansları da daha azdır, yaşayanlar arasında bedensel ve zihinsel gerilik gö;sterenlerin oranı, normal ağırlıkta doğanlardan çok yüksek bulunmuştur.